Pāḷi Dictionary

Pāḷi Dictionary

Pāḷi Dictionary

Input Word Explanation Preview

What Languages of Dictionaries to Show?
Pāli-English
Pāli-Japanese
Pāli-Chinese
Pāli-Vietnamese
Pāli-Burmese

The Order of Languages of Dictionaries to Show?
No Such Word
Looking Up ...
Loading Words ...
Internet Connection Error

About This Website

This site is online Pāḷi Dictionary (Pāli to Chinese, Pāli to English, Pāli to Japanese, Pāli-Vietnamese, Pāli-Burmese). The source of the dictionaries come from Pali Canon E-Dictionary Version 1.94 (PCED). The source code of this website is at pali repository on GitHub, and the data of this website is at data repository on GitHub. Any suggestion or questions? Welcome to contact me.

漢譯パーリ語辭典 黃秉榮譯
kiṃ:[rel.pron.ka 的 n.] 什麼(what),如何,怎樣,無論如何,無論怎樣,何故,為什麼,如何的,怎樣的,什麼樣的.acc.kiṃ; instr.kena 何故,為何.gen.kissa 何故,為何.loc.kismiṃ,kimhi.~ nu,~ nu kho 究竟(到底)為什麼.~ pana,~ aṅga pana,kin ti 那麼(那樣的話)是為(了)什麼.~ aṅga (連〜都〜)更何況(更不用說〜) (cf.kimaṅga).kiṃ me gharavāsena 我為何有家居(住在家裡)的必要呢.kiṃ āgat'attha 為何你們(這麼)慢慢地(慢吞吞地,大搖大擺地)來呢.kiñca,kiñcāpi [~ ca api] 即使是…(那樣).
パーリ語辞典 水野弘元著
kiṃ:[rel.pron.ka の n.] 何,いかに,いかなる.acc.kiṃ; instr.kena 何故に.gen.kissa 何故に.loc.kismiṃ,kimhi.~ nu,~nu kho 一体どうして.~ pana,~ aṅga pana,kin ti 然らばどうして.~ aṅga いかにいわんや.kiṃ me gharavāsena 私には何で家に住する要があるか.kiṃ āgat'attha どうして君等はやって来たか.kiñca,kiñcāpi [~ ca api] たとえ…であっても.
《巴利語入門》釋性恩(Dhammajīvī)
kiṃ,疑問代名詞 ka / ki(who?what?which?)n.s.對
《巴利語入門》釋性恩(Dhammajīvī)
kiṃ,疑問代名詞 ka / ki(who?what?which?)n.s.主
Pali Word Grammar from Pali Myanmar Dictionary
kiṃ: kiṃ(bya)
ကႎ(ဗ်)
[+.thoma.ī kiṃ saddā ni abyaya yuea ç vi 7-nitea marhi.kaccinu kiṃ nu nanu kathaṃ kiṃ su kiṃ iccete pucchanatthe.rū,nhā.134.kiṃ su kiṃ iccete vatthupucchanatthe.nīti,sutta,nhā.383.]
[ကဲ+ဣမ္။ ေထာမ။ ဤ ကႎ သဒၵါသည္ နိပါတ္ အဗ်ယ ျဖစ္၍ လိင္သုံးပါး,ဝိဘတ္ ၇-သြယ္၌ ႐ုပ္ထူးမရွိ။ ကစၥိႏု ကႎ ႏု နႏု ကထံ ကႎ သု ကႎ ဣေစၥေတ ပုစၧနေတၳ။ ႐ူ၊ ႏွာ။ ၁၃၄။ ကႎ သု ကႎ ဣေစၥေတ ဝတၳဳပုစၧနေတၳ။ နီတိ၊ သုတၱ၊ ႏွာ။၃၈၃။]
Pali Word Grammar from Pali Myanmar Dictionary
kiṃ: kiṃ(ti)
ကႎ(တိ)
[kiṃ saddāeiea atthuddhāra vimāna,ṭṭha.14-niteaç nīti,pada,nhā.371-nitea.ī kiṃ saddā 3-chaṃso sabbayuea punitea paṭhamāekavi ko-huç itthinitea kā-huç napunitea kiṃç kaṃhu .,1.2vava-ara na-nitea aṃç sirā kiṃ sā,so vi cvā puṃ nīti,pada,nhā.369-37va-nitea,rū,nhā.1va8-nitea-.vicvā (padamālā) ciç canaç canaṃ- yuea kociç kāciç kiñciç kecanaç kiñcanaṃ-ca , ]]a a,]]hu mā ra (nīti,pada,nhā.374).cvā ]]ya]] mha soakhā yo ko-ci yā kāciç yaṃ kiñci-ca 3-ç vi 7- . ]]sūç vāç arāhu titikyakya maso (aniyamita)ç ussuṃ acuṃ (niravasesaç sakalattha) a]] ho (nīti,pada,nhā.374-5).]]kiṃ saddā,cika,appavācakā.mhāta,ya-ka,sakalavācakā.lāma,kiṃ mhā,pucchāvācaka e]] (bhu ni).samudayaç vedanā caso soakhā kiṃ samudayoç kiṃ vedanā-ca sa,sasoakhā ]]kiṃ]]hu pakatia nekaeiea (nīti,sutta.694). nāmasasoakhā kinnāmo-hu pakatiaç konāmo-hu kāriyaa yuea ra (nīti,sutta.454.nīti,pada,nhā.378).kiṃkāraṇā nia (nipātasamudāya)hu (nīti,sutta.655).pucchājotaka kiṃ saddā khāraṃ ta ne ra.puṃcaṃ-esā teitthī kiṃ hoti=īma sa¿ (nīti,pada,nhā.372).nuç suç nukhoç panacaso ne raeiea.puṃcaṃ-kiṃ nu bhītova tiṭṭhati=a sa¿ (saṃ,1.48,49).kiṃsuchetvā sukhaṃ seti=ata sācvā rasa¿ (saṃ,1.38).kiṃ nu kho kāraṇaṃ=a¿ (jā,ṭṭha.1.267).kiṃ pana tvaṃ udāyi evaṃ vadesi=udāyī a ībhisa¿ (ma,2.226).pucchā-(1) a=kāraṇapucchā.(2) amhukiccatāvatta=kiccapucchā.(3) saara=sarūpapucchā.(4) arāvatthu=vatthupucchā.(5) apruamū=kriyāpucchā 5-rhieiea.kinnu santaramānova,kāsuṃ khaṇati sārathi (jā,2.149)nitea kiṃ saddā a=kāraṇapucchāniteaeiea.kiṃkārapaṭissāvī (dī,1.56).kiṃ karomi (dī,ṭṭha,1.156).nitea kiṃ saddā amhukiccatāvatta=kiccapucchāniteaeiea.kiṃsīlaṃ (paṭisaṃ.43)nitea kiṃ saddā saara=sarūpapucchāniteaeiea.kiṃ-dado balado hoti (saṃ,1.26) nitea kiṃ-saddā arāvatthu=vatthupucchānitea eiea.khādasi kiṃ pivasi kiṃ-nitea apruamū=kriyāpucchāniteaeiea (nīti,pada,nhā.371).kiṃ sabba cvā ttakaç ttika-payuea kittakoç kittakaṃç kittakā-hu ta a ra, (pariccheda) a ho (nīti,pada.nhā.377-8).kiṃ saddā vi araso ]]toç traç thaç vaç hiṃç haṃç hiñcanaṃç hiñciç dāç dācanaṃ]]payuea kutoç kutraç katthaç kutthaç kvaç kuhiṃç kuhaṃç kahaṃç kuhiñcanaṃç kuhiñciç kadāç kudāç kudācanaṃca .(nīti,sutta,nhā,1va3-7.rū,nhā,12va-6.,4.1vava,1va4,1va6).kuhiñcanaṃç kuhiñci-nitea kiṃsaddā hiṃpasā ,canaṃç ci- nisāhu (,4.1va4).nitea eiea.]
[ကႎ သဒၵါ၏ အတၳဳဒၶါရကို ဝိမာန၊႒။ ၁၄-၌လည္းေကာင္း,နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၇၁-၌လည္းေကာင္းၾကည့္။ ဤ ကႎ သဒၵါသည္ လိင္ ၃-ပါးႏွင့္ဆက္ဆံေသာ သဗၺနာမ္ပုဒ္ျဖစ္၍ ပုလႅိင္၌ ပဌမာဧကဝုစ္ဝိဘတ္ႏွင့္ ေကာ-ဟုလည္းေကာင္း,ဣတၳိလိင္၌ ကာ-ဟုလည္းေကာင္း,နပုလႅိင္၌ ကႎ,ကံဟုလည္းေကာင္း ႐ုပ္ၿပီးသည္။ ေမာဂ္၊ ၁။ ၂ဝဝ-သုတ္အရ န-၌ အံ,သိေႏွာင္းရာ ကႎ ႐ုပ္သာၿပီးသည္၊ က်န္ေသာ ဝိဘတ္မ်ားႏွင့္ လိင္အားေလ်ာ္စြာ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ပုံကို နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၆၉-၃၇ဝ-၌လည္းေကာင္း၊ ႐ူ၊ ႏွာ။ ၁ဝ၈-၌လည္းေကာင္း-ၾကည့္။ ဝိဘတ္အားေလ်ာ္စြာ ႐ုပ္ၿပီးၿပီး (ပဒမာလာစဉ္ၿပီး) ပုဒ္မ်ားေနာင္ စိ,စန,စနံ-ပုဒ္မ်ားႏွင့္ ယွဉ္စပ္၍ ေကာစိ,ကာစိ,ကိၪၥိ,ေကစန,ကိၪၥနံ-စသည္ျဖင့္ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ျပန္သည္၊ ထိုပုဒ္မ်ားကို "အခ်ိဳ႕ အနည္းငယ္၊"ဟု ျမန္မာျပန္ဆို ရသည္ (နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၇၄)။ လိင္အားေလ်ာ္စြာ "ယ"ပုဒ္ကို ေရွးမွ ယွဉ္စပ္တြဲဖက္ေသာအခါ ေယာ ေကာ-စိ ယာ ကာစိ,ယံ ကိၪၥိ-စသည္ျဖင့္ လိင္ ၃-ရပ္,ဝိဘတ္ ၇-သြယ္ျဖင့္ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ျပန္သည္။ ထိုပုဒ္မ်ားသည္ "မည္သူ,မည္ဝါ,မည္သည့္အရာဟု တိတိက်က် မမွတ္သားႏိုင္ေသာ (အနိယမိတ),ႂကြင္းမဲ့ဥႆုံ အလုံးစုံ (နိရဝေသသ,သကလတၳ) အနက္"ကို ေဟာသည္ (နီတိ၊ပဒ၊ႏွာ။ ၃၇၄-၅)။ "ကႎ သဒၵါေနာက္၊ စိလွ်င္ေရာက္က၊ အပၸဝါစကာ။ ေရွ႕မွာတတန္၊ ယ-ဝင္ျပန္က၊ သကလဝါစကာ။ ဝင္လာမဖက္၊ ကႎ သက္သက္မွာ၊ ပုစၧာဝါစက ဧကန္တည္း" (ဘုရားႀကီး နိယာမ္)။ သမုဒယ,ေဝဒနာ စေသာပုဒ္မ်ားႏွင့္ တြဲစပ္ေသာအခါ ကႎ သမုဒေယာ,ကႎ ေဝဒနာ-စသည္ျဖင့္ သမာသ္ျဖစ္သည္၊ ယင္းသို႔သမာသ္ျဖစ္ေသာအခါ "ကႎ"ဟု ပကတိပုဒ္အတိုင္း တည္ေနသည္ကမ်ား၏ (နီတိ၊ သုတၱ။ ၆၉၄)။ သို႔ေသာ္ နာမပုဒ္ႏွင့္သမာသ္ျဖစ္ေသာအခါ ကိႏၷာေမာ-ဟု ပကတိပုဒ္အတိုင္းလည္းေကာင္း,ေကာနာေမာ-ဟု ကာရိယအျဖစ္သို႔ ေျပာင္း၍လည္းေကာင္း ႏွစ္မ်ိဳးၿပီးသည္ကိုေတြ႕ရသည္ (နီတိ၊ သုတၱ။ ၄၅၄။ နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၇၈)။ ကႎကာရဏာပုဒ္မ်ိဳးကိုကား နိပါတ္ပုဒ္အေပါင္း (နိပါတသမုဒါယ)ဟု ဆိုႏိုင္သည္ (နီတိ၊ သုတၱ။၆၅၅)။ ပုစၧာေဇာတက ကႎ သဒၵါသည္ တစ္ခါတစ္ရံ တပုဒ္ထည္းတည္း ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။ ပုံစံ-ဧသာ ေတဣတၳီ ကႎ ေဟာတိ=ဤမိန္းမ သင္နဲ႔ ဘယ္သို႔ေတာ္သနည္း¿ (နီတိ၊ပဒ၊ႏွာ။၃၇၂)။ ႏု,သု,ႏုေခါ,ပနစေသာ ပုဒ္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္လ်က္ တည္ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရ၏။ ပုံစံ-ကႎ ႏု ဘီေတာဝ တိ႒တိ=အဘယ့္ေၾကာင့္ ေၾကာက္ရြံ႕လ်က္ရပ္တည္သနည္း¿ (သံ၊၁။၄၈၊၄၉)။ ကႎသုေဆတြာ သုခံ ေသတိ=အဘယ္တရားကို ပယ္ရွင္းျဖတ္ေတာက္လွ်င္ ခ်မ္းသာစြာ အိပ္ရသနည္း¿ (သံ၊၁။၃၈)။ ကႎ ႏု ေခါ ကာရဏံ=အေၾကာင္းဘယ္သို႔နည္း¿ (ဇာ၊႒။၁။၂၆၇)။ ကႎ ပန တြံ ဥဒါယိ ဧဝံ ဝေဒသိ=ဥဒါယီ သင္ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤသို႔ဆိုဘိသနည္း¿ (မ၊၂။၂၂၆)။ ပုစၧာသည္လည္း-(၁) အေၾကာင္းေမး=ကာရဏပုစၧာ။ (၂) အမႈကိစၥတာဝန္ဝတၱရားေမး=ကိစၥပုစၧာ။ (၃) သ႐ုပ္အရေကာက္ေမး=သ႐ူပပုစၧာ။ (၄) အရာဝတၳဳေမး=ဝတၳဳပုစၧာ။ (၅) အျပဳအမူေမး=ႀကိယာပုစၧာအားျဖင့္ ၅-မ်ိဳးရွိ၏။ ထိုတြင္ကိႏၷဳ သႏၲရမာေနာဝ၊ ကာသုံ ခဏတိ သာရထိ (ဇာ၊၂။၁၄၉)၌ ကႎ သဒၵါသည္ အေၾကာင္းေမး=ကာရဏပုစၧာ၌ျဖစ္၏။ ကႎကာရပဋိႆာဝီ (ဒီ၊၁။၅၆)။ ကႎ ကေရာမိ (ဒီ၊႒၊၁။၁၅၆)။ ၌ ကႎ သဒၵါသည္ အမႈကိစၥတာဝန္ဝတၱရားေမး=ကိစၥပုစၧာ၌ျဖစ္၏။ ကႎသီလံ (ပဋိသံ။၄၃)၌ ကႎ သဒၵါသည္ သ႐ုပ္အရေကာက္ေမး=သ႐ူပပုစၧာ၌ျဖစ္၏။ ကႎ-ဒေဒါ ဗလေဒါ ေဟာတိ (သံ၊ ၁။ ၂၆) ၌ ကႎ-သဒၵါသည္ အရာဝတၳဳေမး=ဝတၳဳပုစၧာ၌ ျဖစ္၏။ ခါဒသိ ကႎ ပိဝသိ ကႎ-၌ အျပဳအမူေမး=ႀကိယာပုစၧာ၌ျဖစ္၏ (နီတိ၊ ပဒ၊ႏွာ။ ၃၇၁)။ ကႎ သဗၺနာမ္ ပုဒ္ေနာင္ လိင္အားေလ်ာ္စြာ တၱက,တၱိက-ပစၥည္းမ်ားသက္၍ ကိတၱေကာ,ကိတၱကံ,ကိတၱကာ-ဟု တဒၶိတ္ပုဒ္ အျဖစ္ျဖင့္လည္း ႐ုပ္ၿပီးသည္ကို ေတြ႕ရသည္၊ ထိုပုဒ္မ်ားသည္ ပိုင္းျခားျခင္း (ပရိေစၧဒ) အနက္ကို ေဟာသည္ (နီတိ၊ပဒ။ႏွာ။၃၇၇-၈)။ ကႎ သဒၵါေနာင္ ဝိဘတ္ အမည္ရေသာ "ေတာ,ၾတ,ထ,ဝ,ဟႎ,ဟံ,ဟိၪၥနံ,ဟိၪၥိ,ဒါ,ဒါစနံ"ပစၥည္းမ်ားသက္၍ ကုေတာ,ကုၾတ,ကတၳ,ကုတၳ,ကြ,ကုဟႎ,ကုဟံ,ကဟံ,ကုဟိၪၥနံ,ကုဟိၪၥိ,ကဒါ,ကုဒါ,ကုဒါစနံစသည္ျဖင့္ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ျပန္သည္။ (နီတိ၊ သုတၱ၊ ႏွာ၊ ၁ဝ၃-၇။ ႐ူ၊ ႏွာ၊ ၁၂ဝ-၆။ ေမာဂ္၊ ၄။ ၁ဝဝ၊ ၁ဝ၄၊ ၁ဝ၆)။ ကုဟိၪၥနံ,ကုဟိၪၥိ-ပုဒ္တို႔၌ ကႎသဒၵါေနာင္ ဟႎပစၥည္းသာ သက္သည္၊ စနံ,စိ-တို႔ကား ေနာက္ဆက္နိပါက္ပုဒ္မ်ားသာဟု (ေမာဂ္၊ ၄။ ၁ဝ၄)။ သုတ္၌ ဆိုေသး၏။]
Pali Word Grammar from Pali Myanmar Dictionary
kiṃ: kiṃ(pu)
ကႎ(ပု)
[ki+kvi]
[ကိ+ကြိ]
Concise Pali-English Dictionary by A.P. Buddhadatta Mahathera
kiṃ:[rel.or inter.pron.] what? (m.) ko = who? (f.) kā = which woman? (nt.) kaṃ = what thing? kiṃ kāraṇā :why? kiṃ su :[ind.] an interrogative particle.
Pali-Dictionary Vipassana Research Institute
kiṃ:Why? Pray! What!
Tipiṭaka Pāḷi-Myanmar Dictionary တိပိဋက-ပါဠိျမန္မာ အဘိဓာန္
kiṃ:ကႎ(ပု)
[ကိ+ကြိ]
(၁) ၾကာ။ (၂) အတူ၊ တူေသာ။
Tipiṭaka Pāḷi-Myanmar Dictionary တိပိဋက-ပါဠိျမန္မာ အဘိဓာန္
kiṃ:ကႎ(တိ)
[ကႎ သဒၵါ၏ အတၳဳဒၶါရကို ဝိမာန၊႒။ ၁၄-၌လည္းေကာင္း,နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၇၁-၌လည္းေကာင္းၾကည့္။ ဤ ကႎ သဒၵါသည္ လိင္ ၃-ပါးႏွင့္ဆက္ဆံေသာ သဗၺနာမ္ပုဒ္ျဖစ္၍ ပုလႅိင္၌ ပဌမာဧကဝုစ္ဝိဘတ္ႏွင့္ ေကာ-ဟုလည္းေကာင္း,ဣတၳိလိင္၌ ကာ-ဟုလည္းေကာင္း,နပုလႅိင္၌ ကႎ,ကံဟုလည္းေကာင္း ႐ုပ္ၿပီးသည္။ ေမာဂ္၊ ၁။ ၂ဝဝ-သုတ္အရ န-၌ အံ,သိေႏွာင္းရာ ကႎ ႐ုပ္သာၿပီးသည္၊ က်န္ေသာ ဝိဘတ္မ်ားႏွင့္ လိင္အားေလ်ာ္စြာ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ပုံကို နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၆၉-၃၇ဝ-၌လည္းေကာင္း၊ ႐ူ၊ ႏွာ။ ၁ဝ၈-၌လည္းေကာင္း-ၾကည့္။ ဝိဘတ္အားေလ်ာ္စြာ ႐ုပ္ၿပီးၿပီး (ပဒမာလာစဉ္ၿပီး) ပုဒ္မ်ားေနာင္ စိ,စန,စနံ-ပုဒ္မ်ားႏွင့္ ယွဉ္စပ္၍ ေကာစိ,ကာစိ,ကိၪၥိ,ေကစန,ကိၪၥနံ-စသည္ျဖင့္ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ျပန္သည္၊ ထိုပုဒ္မ်ားကို "အခ်ိဳ႕ အနည္းငယ္၊"ဟု ျမန္မာျပန္ဆို ရသည္ (နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၇၄)။ လိင္အားေလ်ာ္စြာ "ယ"ပုဒ္ကို ေရွးမွ ယွဉ္စပ္တြဲဖက္ေသာအခါ ေယာ ေကာ-စိ ယာ ကာစိ,ယံ ကိၪၥိ-စသည္ျဖင့္ လိင္ ၃-ရပ္,ဝိဘတ္ ၇-သြယ္ျဖင့္ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ျပန္သည္။ ထိုပုဒ္မ်ားသည္ "မည္သူ,မည္ဝါ,မည္သည့္အရာဟု တိတိက်က် မမွတ္သားႏိုင္ေသာ (အနိယမိတ),ႂကြင္းမဲ့ဥႆုံ အလုံးစုံ (နိရဝေသသ,သကလတၳ) အနက္"ကို ေဟာသည္ (နီတိ၊ပဒ၊ႏွာ။ ၃၇၄-၅)။ "ကႎ သဒၵါေနာက္၊ စိလွ်င္ေရာက္က၊ အပၸဝါစကာ။ ေရွ႕မွာတတန္၊ ယ-ဝင္ျပန္က၊ သကလဝါစကာ။ ဝင္လာမဖက္၊ ကႎ သက္သက္မွာ၊ ပုစၧာဝါစက ဧကန္တည္း" (ဘုရားႀကီး နိယာမ္)။ သမုဒယ,ေဝဒနာ စေသာပုဒ္မ်ားႏွင့္ တြဲစပ္ေသာအခါ ကႎ သမုဒေယာ,ကႎ ေဝဒနာ-စသည္ျဖင့္ သမာသ္ျဖစ္သည္၊ ယင္းသို႔သမာသ္ျဖစ္ေသာအခါ "ကႎ"ဟု ပကတိပုဒ္အတိုင္း တည္ေနသည္ကမ်ား၏ (နီတိ၊ သုတၱ။ ၆၉၄)။ သို႔ေသာ္ နာမပုဒ္ႏွင့္သမာသ္ျဖစ္ေသာအခါ ကိႏၷာေမာ-ဟု ပကတိပုဒ္အတိုင္းလည္းေကာင္း,ေကာနာေမာ-ဟု ကာရိယအျဖစ္သို႔ ေျပာင္း၍လည္းေကာင္း ႏွစ္မ်ိဳးၿပီးသည္ကိုေတြ႕ရသည္ (နီတိ၊ သုတၱ။ ၄၅၄။ နီတိ၊ ပဒ၊ ႏွာ။ ၃၇၈)။ ကႎကာရဏာပုဒ္မ်ိဳးကိုကား နိပါတ္ပုဒ္အေပါင္း (နိပါတသမုဒါယ)ဟု ဆိုႏိုင္သည္ (နီတိ၊ သုတၱ။၆၅၅)။ ပုစၧာေဇာတက ကႎ သဒၵါသည္ တစ္ခါတစ္ရံ တပုဒ္ထည္းတည္း ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။ ပုံစံ-ဧသာ ေတဣတၳီ ကႎ ေဟာတိ=ဤမိန္းမ သင္နဲ႔ ဘယ္သို႔ေတာ္သနည္း¿ (နီတိ၊ပဒ၊ႏွာ။၃၇၂)။ ႏု,သု,ႏုေခါ,ပနစေသာ ပုဒ္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္လ်က္ တည္ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရ၏။ ပုံစံ-ကႎ ႏု ဘီေတာဝ တိ႒တိ=အဘယ့္ေၾကာင့္ ေၾကာက္ရြံ႕လ်က္ရပ္တည္သနည္း¿ (သံ၊၁။၄၈၊၄၉)။ ကႎသုေဆတြာ သုခံ ေသတိ=အဘယ္တရားကို ပယ္ရွင္းျဖတ္ေတာက္လွ်င္ ခ်မ္းသာစြာ အိပ္ရသနည္း¿ (သံ၊၁။၃၈)။ ကႎ ႏု ေခါ ကာရဏံ=အေၾကာင္းဘယ္သို႔နည္း¿ (ဇာ၊႒။၁။၂၆၇)။ ကႎ ပန တြံ ဥဒါယိ ဧဝံ ဝေဒသိ=ဥဒါယီ သင္ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤသို႔ဆိုဘိသနည္း¿ (မ၊၂။၂၂၆)။ ပုစၧာသည္လည္း-(၁) အေၾကာင္းေမး=ကာရဏပုစၧာ။ (၂) အမႈကိစၥတာဝန္ဝတၱရားေမး=ကိစၥပုစၧာ။ (၃) သ႐ုပ္အရေကာက္ေမး=သ႐ူပပုစၧာ။ (၄) အရာဝတၳဳေမး=ဝတၳဳပုစၧာ။ (၅) အျပဳအမူေမး=ႀကိယာပုစၧာအားျဖင့္ ၅-မ်ိဳးရွိ၏။ ထိုတြင္ကိႏၷဳ သႏၲရမာေနာဝ၊ ကာသုံ ခဏတိ သာရထိ (ဇာ၊၂။၁၄၉)၌ ကႎ သဒၵါသည္ အေၾကာင္းေမး=ကာရဏပုစၧာ၌ျဖစ္၏။ ကႎကာရပဋိႆာဝီ (ဒီ၊၁။၅၆)။ ကႎ ကေရာမိ (ဒီ၊႒၊၁။၁၅၆)။ ၌ ကႎ သဒၵါသည္ အမႈကိစၥတာဝန္ဝတၱရားေမး=ကိစၥပုစၧာ၌ျဖစ္၏။ ကႎသီလံ (ပဋိသံ။၄၃)၌ ကႎ သဒၵါသည္ သ႐ုပ္အရေကာက္ေမး=သ႐ူပပုစၧာ၌ျဖစ္၏။ ကႎ-ဒေဒါ ဗလေဒါ ေဟာတိ (သံ၊ ၁။ ၂၆) ၌ ကႎ-သဒၵါသည္ အရာဝတၳဳေမး=ဝတၳဳပုစၧာ၌ ျဖစ္၏။ ခါဒသိ ကႎ ပိဝသိ ကႎ-၌ အျပဳအမူေမး=ႀကိယာပုစၧာ၌ျဖစ္၏ (နီတိ၊ ပဒ၊ႏွာ။ ၃၇၁)။ ကႎ သဗၺနာမ္ ပုဒ္ေနာင္ လိင္အားေလ်ာ္စြာ တၱက,တၱိက-ပစၥည္းမ်ားသက္၍ ကိတၱေကာ,ကိတၱကံ,ကိတၱကာ-ဟု တဒၶိတ္ပုဒ္ အျဖစ္ျဖင့္လည္း ႐ုပ္ၿပီးသည္ကို ေတြ႕ရသည္၊ ထိုပုဒ္မ်ားသည္ ပိုင္းျခားျခင္း (ပရိေစၧဒ) အနက္ကို ေဟာသည္ (နီတိ၊ပဒ။ႏွာ။၃၇၇-၈)။ ကႎ သဒၵါေနာင္ ဝိဘတ္ အမည္ရေသာ "ေတာ,ၾတ,ထ,ဝ,ဟႎ,ဟံ,ဟိၪၥနံ,ဟိၪၥိ,ဒါ,ဒါစနံ"ပစၥည္းမ်ားသက္၍ ကုေတာ,ကုၾတ,ကတၳ,ကုတၳ,ကြ,ကုဟႎ,ကုဟံ,ကဟံ,ကုဟိၪၥနံ,ကုဟိၪၥိ,ကဒါ,ကုဒါ,ကုဒါစနံစသည္ျဖင့္ ႐ုပ္ၿပီးႏိုင္ျပန္သည္။ (နီတိ၊ သုတၱ၊ ႏွာ၊ ၁ဝ၃-၇။ ႐ူ၊ ႏွာ၊ ၁၂ဝ-၆။ ေမာဂ္၊ ၄။ ၁ဝဝ၊ ၁ဝ၄၊ ၁ဝ၆)။ ကုဟိၪၥနံ,ကုဟိၪၥိ-ပုဒ္တို႔၌ ကႎသဒၵါေနာင္ ဟႎပစၥည္းသာ သက္သည္၊ စနံ,စိ-တို႔ကား ေနာက္ဆက္နိပါက္ပုဒ္မ်ားသာဟု (ေမာဂ္၊ ၄။ ၁ဝ၄)။ သုတ္၌ ဆိုေသး၏။]
အဘယ္သူ၊ အဘယ္မည္ေသာအရာ၊ အဘယ္အေၾကာင္း၊ အဘယ္နည္း။
Tipiṭaka Pāḷi-Myanmar Dictionary တိပိဋက-ပါဠိျမန္မာ အဘိဓာန္
kiṃ:ကႎ(ဗ်)
[ကဲ+ဣမ္။ ေထာမ။ ဤ ကႎ သဒၵါသည္ နိပါတ္ အဗ်ယ ျဖစ္၍ လိင္သုံးပါး,ဝိဘတ္ ၇-သြယ္၌ ႐ုပ္ထူးမရွိ။ ကစၥိႏု ကႎ ႏု နႏု ကထံ ကႎ သု ကႎ ဣေစၥေတ ပုစၧနေတၳ။ ႐ူ၊ ႏွာ။ ၁၃၄။ ကႎ သု ကႎ ဣေစၥေတ ဝတၳဳပုစၧနေတၳ။ နီတိ၊ သုတၱ၊ ႏွာ။၃၈၃။]
(၁) ေမးျမန္းျခင္း (အဘယ္နည္း)။ (၂) စက္ဆုပ္ျခင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္ေသာ။ ကိႏၷရ-ၾကည့္။ (၃) ၾကံျခင္း။ (၄) တားျမစ္ျခင္း။
U Hau Sein’s Pāḷi-Myanmar Dictionary ပါဠိျမန္မာ အဘိဓာန္(ဦးဟုတ္စိန္)
kiṃ:ကႎ (နိ)
အဘယ္နည္း။ အသို႔နည္း။ အတီနည္း။ အဘယ္အက်ိဳးရွိသနည္း။ အဘယ္ေၾကာင့္နည္း။
ကႎ ဧတံ၊ အဘယ္ေၾကာင့္ ဤအမႈျဖစ္သနည္း။ ကႎ ကရိႆာမိ အရညဝါေသန၊ ေတာ၌ ေနျခင္းျဖင့္ အဘယ္မူအံ့နည္း။ ကိႏၲိ (ကႎ+ဣတိ) အသို႔ဟူ၍ကား။ ကိႏၲိ ကတြာ၊ အသို႔ႏွလံုးသြင္းျခင္းကို ျပဳ၍။ ကိေႏၲ ဂိဟိဘာေဝန၊ သင့္အား လူ၏အျဖစ္ျဖင့္ အဘယ္မူအံ့နည္း။ ကိႏၲဳ (ကႎ+တု) စင္စစ္ေသာ္ကား။ သို႔ေသာ္။ ကႎ မညသိ၊ အဘယ္သို႔ ေအာက္ေမ့သနည္း။ ကႎ ေမ ဃရာဝါေသန၊ ငါ႔အား လူ႕ေဘာင္၌ ေနျခင္းျဖင့္ အဘယ္အက်ိဳးရွိအံ့နည္း။ ကႎဝ ဒူေရ၊ အဘယ္မွ်ေလာက္ ေဝးသနည္း။ ကႎ ဝေဒသိ၊ အဘယ္သို႔ ဆိုသနည္း။ ကႎသု နာမ၊ အ ဘယ္ေၾကာင့္သာလွ်င္။

Browse Dictionary

Powered by web.py, Jinja2, AngularJS, Bootstrap, Glyphicons Halflings,